KALİTE  

Sıfır Altı İşlemi

Subzero (sıfır altı işlemi): Kriyojenik işlem olarak da adlandırılan bu işlem yüsek aşınmaya maruz kalan takımlarda aşınma direncini artırma amaçlı uygulanan modifiye edilmiş bir soğutma işlemidir. Takım çeliklerine uygulanan geleneksel sertleştirme yöntemlerinde çelik östenitleme işleminin ardından çelik cinsine bağlı olarak çeşitli soğutma ortamlarında minimum mümkün sıcaklık olan oda sıcaklığına kadar soğutulur ve martenzitik yapı elde edilir. Yüksekalaşımlı çeliklerde ise sertleşmeyi sağlayan martenzitik dönüşüm belirli bir sıcaklıkta (150-300⁰ C) başlar ve oda sıcaklığında sona ermez.
Oda sıcaklığına kadar yapılan konvansiyonel soğutmayla bu tür çeliklerin bünyesinde yüksek oranda kalıntı östenit olarak adlandırılan metastabil faz bulunur (1.2379 çeliğinde sertleştirme sıcaklığına bağlı olarak kalıntı östenit miktarı %12-20 arasında değişim gösterir). Takımın aşınma direnicini kötü etkileyen kalıntı östenit fazını gidermenin en etkili yolu konvansiyonel soğutma ardına sıfır altıişleminin uygulanmasıdır. Sıfır altıişleminde parçalar sıvı azotun buharlaştırılmasıyla -185⁰ C'ye kadar soğutularak maksimum oranda aşırı doygun martenzitik yapı elde edilir.
Sıfır altı işlemini takiben uygulanan menevişleme işleminde ise konvansiyonel sertleştirme işleminde gözlenmeyen eta karbürler çelik matrisinde çökelir, hem artık östenitin giderilmesi hem de eta karbür çökelmesine bağlı olarak yüksek alaşımlı çeliklerde maksimum aşınma direnci elde edilir.

Sıfır altı işlemi paslanmaz çeliklerin korozyon direncini bozmadan dayanımının artırılmasında ve yüksek boyutsal stabilite istenen ölçü aletlerine yaygın olarak uygulanır.
Endüstriyel uygulamaların dışında trompet, trombon gibi müzik enstrümanlarına elektro ve akustik gitar tellerine subzero işlemi uygulanarak metalin rezonans frekansı artırılır ve daha canlı tınılar elde edilir.

TAMÇELİK bünyesinde dünyada ilk olarak sıfır altı işlemini vakum fırınına entegre etmiş SCHMETZ Cool-Plus vakum fırını bulunmaktadır. Cool-Plus özelliğine sahip Türkiye'nin ilk, dünyanın üçüncü vakum fırını olan bu fırının en önemli özelliği sıfır altı işlemini sertleştirme işleminin hemen ardından kesintisiz olarak aynı kabin içinde uygulayabilmesidir. Cool-Plus özelliği sayesinde kesintisiz olarak uygulanan sfır altı işlemi kalıntı östenitin stabilleşmesine izin vermeden maksimum martenzitik dönüşüm sağlar ve işlem sonrasında parçalarda hiçbir renk bozulması olmadan yüksek yüzey kalitesi elde edilir.
Sıfır altı işleminin vakum fırınında bilgisayar kontrollü olarak gerçekleştirilmesinin sunduğu bir diğer avantaj ise parçaların hangi sıcaklıkta ne kadar süre kaldığının grafik kaydedici tarafından kayıt altına alınarak proses datalarının gerektiğinde müşteriye sunulabilmesidir.
. Yüksek aşınma direnci
. Çelik cinsine bağlı olarak 1-3 HRC sertlik artışı
. Yüksek tokluk
. Yapıda minimum artık östenit eldesi
. Servis esnasında minimum boyutsal değişim.